444 60 83
HABERLER
MATBAACILIK İŞ KOLUNDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

Günümüzde matbaalarda kitap, gazete, dergi, kartvizit gibi son kullanıcıya yönelik ürünlerin yanı sıra seri üretimde kullanılmak üzere ambalajlar ve paketleme malzemeleri de üretilmektedir. Ülkemizde matbaacılık sektörü teknoloji olarak dünya ile aynı seviyededir. Matbaacılık, tehlikeli kimyasalların kullanıldığı, ağır yük ile iş yapılmasını gerektiren, hareketli ve kesici makinelerin kullanıldığı karmaşık ve çok aşamalı bir işkolu olduğundan iş sağlığı ve güvenliği açısından oldukça titizlikle incelenmesi gerekir.

İş Kolunda Yaşanan İş Kazaları

Türkiye’ de yapılmış bazı istatistiklere göre, kağıt ve kağıt ürünleri İmalatı alanındaki iş kazaları sayılarının her yıl arttığı gözlemlenmiştir.


2012-2014 yılları arasında kağıt ve kağıt ürünleri imalatı ve kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması sektörlerine ait kadın ve erkek çalışanların sayılarına göre iş kazaları


 

Basım sektöründeki İş Kazaları incelendiğinde daha çok kağıt ve kağıt Ürünlerindeki iş kolunda iş kazası olduğu görülmüştür. Basım sektörü içinde yer alan kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması sektörü incelendiğinde bu sektörde iş kaza oranlarının arttığı, en çok kazaların diğer matbaacılık ve gazete basımında yaşandığı görülürken, en az oranın ise ciltçilikte olduğu saptanmıştır. Basım sektöründe kaza oranlarının düşürülmesi için gerek devletin yaptırım noktasında gerek işverenin hassasiyeti noktasında üzerlerine düşen görevleri yapmaları gerekmektedir.

MATBAACILIK İŞKOLU İÇİN SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

Matbaacılık sektörü, gerekli uygulamaların yapılmadığı gürültülü ortamlarda uzun süre çalışma, ekipman bazlı güvenlik tedbirlerindeki eksiklikleri, iyi havalandırma koşullarının eksikliği neticesinde toz ve kimyasal maruziyeti, acil çıkış yolları ve yangın teçhizatları gibi önemli noktaların kapanması ile sonuçlanan yoğun ve kontrolsüz istiflemeleri, uygun yaşlarda olmayan ve mesleki eğitim eksikliği bulunan çalışan portföyü gibi belirgin birçok sağlık ve güvenlik noksanlığının görüldüğü çalışma alanlarımızdan biridir.

Matbaacılık işkolunda baskı öncesi kullanılan kimyasallar, baskı için kullanılan mürekkepler, temizlik için kullanılan solventler, tutkal ve yapıştırıcılar gibi çok çeşitli ve tehlikeli kimyasallar kullanılmaktadır. Bu kimyasallar hem depolama alanlarında hem de kullanım sırasında iş kazalarına ve sağlık sorunlarına neden olabilirler. Matbaacılık işkolunda kullanılan asetaldehit, amonyum, etilamin, formaldehit, hidroklorikasit gibi kimyasallar yüksek tehlikeli kimyasal, toksik ve reaktifler listesindedir. Bu nedenle, işyerinde kullanılan tüm kimyasalların Malzeme Güvenlik Bilgi Formlarının (MSDS) elde edilmesi ve bu kimyasallara formlardaki talimatlara uygun davranılması gerekmektedir. Ayrıca bu kimyasalların çalışanlar üzerinde geçici veya kalıcı bir hasar bırakmasını önleyebilmek için yine MSDS formları rehber alınarak, kullanılması gereken Kişisel Koruyucu Donanımlar seçilmeli ve sağlanmalıdır.

Çalışanların gürültü ve titreşime maruz kalmalarını engelleyebilmek için makinelerin yarattığı gürültüyü ve titreşimi azaltacak mühendislik önlemleri alınmalıdır. Bunun yeterli veya mümkün olmadığı durumlarda çalışanların rotasyonu ve dinlenme süreleri bu makineler göz önünde bulundurularak planlanmalıdır. Ayrıca, gürültüden korunmak için kulak koruyucular kullanılabilir.

Matbaacılık işkolunda sıkça karşılaşılan yangın vakalarıyla mücadele edebilmek için depolama alanlarında bulunan katı yanıcı maddelerin yangın çıkarabilecek ortamlardan uzaklaştırılması gerekmektedir. Kimyasalların istifi Malzeme Güvenlik Bilgi Formları rehberliğinde yapılmalıdır. Yangından korunma amaçlı yapılan düzenlemelerin yanında yangın çıkması durumunda kullanılacak acil durum planları da titizlikle hazırlanmalıdır. Ortamda oldukça fazla miktarda yanıcı madde olduğundan matbaalarda çıkabilecek bir yangın kısa zamanda büyüyebilir. Dolayısıyla ortamda yangınla mücadelede kullanılacak araçların ve acil kaçış planlarının yangının şekli ve yerine göre önceden belirlenmesi gerekmektedir.

Kesme giyotininin çalışana zarar verecek kesici kısımlarına makine koruyucu parçalar eklenmelidir.

Bir diğer alınması gereken önemli tedbir ortamdaki gaz ve toz konsantrasyonunun, ses ve titreşim düzeylerinin ölçülmesi ve istenmeyen durumlarla karşılaşıldığında müdahale edilmesidir.

Matbaacılık işkolunda en sık karşılaşılan yangın türü baskı için kullanılmak üzere depolanan kağıt, karton, plastik ve benzeri yanıcı katı maddelerin tutuşmasıyla ortaya çıkan A sınıfı yangınlardır. Bununla birlikte yine depolama alanlarında bol miktarda bulunabilen mürekkep, alkol, yağlar ve solventler gibi yanıcı sıvıların yanmasıyla B sınıfı yangınlar da bu işkolunda görülebilir. Elektriğin yoğun olarak kullanıldığı bir işkolu olduğundan elektrik kaçağı nedeniyle C sınıfı yangınlar da matbaacılıkta karşılaşılabilecek iş kazalarındandır.

Baskı işleminden sonra kağıtların kesilmesine yarayan kesme giyotininin kullanımı sırasında parmak kesilmesi ve kopması gibi kazaların yaşanması olasıdır.

Paketleme ve montaj işleri sırasında ağır yüklerle çalışılmak durumunda kalınabilir. Bu işlemler sırasında ağır yük taşıyan ya da ağır yüke maruz kalan çalışanda çeşitli sakatlanmalar veya yaralanmalar görülebilir.